بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانه های جهان

به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن بست راهبردی و شکست های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش آموزان بی گناه آغاز شد، به سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده ای پیدا کرد و واکنش های متفاوتی را در رسانه های بین المللی برانگیخت.

رسانه های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب ها می تواند تصویری روشن تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم انداز آن ارائه دهد.

رسانه های انگلیسی

شبکه سی بی سی کانادا گزارش داد که جمهوری اسلامی ایران در برابر تحریم های جدید آمریکا موضعی قاطع و مقاوم اتخاذ کرده و وعده پاسخ قاطع داده است. اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا، روز دوشنبه از تحریم های گسترده جدید علیه 60 فرد، نهاد و شناور رونمایی کرد، اما از اعمال شدیدترین اقدامات ممکن خودداری نمود. وزیر اقتصاد ایران در واکنش اعلام کرد: «دفاع ما دیگر صرفاً تدافعی نیست؛ دشمنان باید منتظر حمله باشند» و با اشاره به اینکه چین و روسیه تحریم های آمریکا را نپذیرفته اند، ابراز اطمینان کرد که سایر کشورها نیز مقاومت خواهند کرد.

سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیز با لحنی قاطع هشدار داد که در صورت تهدید زیرساخت های ایران، «ضربات سنگینی» به منافع حیاتی و گلوگاه های انرژی آمریکا وارد خواهد شد. سی بی سی می افزاید که چین با رد فشارهای واشنگتن اعلام کرد که همکاری اش با ایران در چارچوب حقوق بین الملل است و نباید مورد مداخله قرار گیرد. در همین حال، عبور نفت از تنگه هرمز به 5 میلیون بشکه در روز کاهش یافته در حالی که پیش از جنگ این رقم بیش از 20 میلیون بشکه بود. میانجیگری پاکستان نیز با سفر ژنرال عاصم منیر به تهران «پیشرفت قابل توجهی» داشته و مهدی طباطبایی، مقام دفتر رئیس جمهور ایران، از «دستاوردهای دیپلماتیک بسیار ارزشمند» این سفر خبر داد.

شبکه ان بی سی نیوز از تهران گزارش داد که جمهوری اسلامی ایران در واکنش به تحریم های گسترده جدید آمریکا، وعده تلافی داده و هشدار داده است که واشنگتن «باید منتظر حمله باشد.» علی مدنی زاده، وزیر اقتصاد ایران، در مصاحبه با تلویزیون دولتی، این اقدامات را «حمله تروریستی اقتصادی» خواند و تأکید کرد: «آنها نباید فکر کنند که پاسخ ما تدافعی خواهد بود و فقط از خود دفاع می کنیم. آنها باید منتظر حمله از سوی ما نیز باشند.» وی با اشاره به اینکه چین و روسیه هیچ نشانه ای از همراهی با تحریم ها نشان نداده اند، گفت: «ما هم بازی را بلدیم.»

این گزارش می افزاید که وزارت خزانه داری آمریکا با راه اندازی عملیات اقتصادی، تحریم های ثانویه را به پنج بخش حیاتی شامل دارایی های دیجیتال، فناوری، طلا، هوانوردی و کشتیرانی گسترش داده و نزدیک به 60 نهاد، فرد و شناور را تحریم کرده است. با این حال، برخی ایرانیان در تهران با لحنی سرسختانه این تحریم ها را «چیز جدیدی» ندانستند.

ان بی سی نیوز به نقل از آندریاس کریگ، تحلیلگر کینگز کالج لندن، تصریح می کند که «پاسخ ایران نشان می دهد که روز دی اقتصادی واشنگتن درد ایجاد می کند، اما اثر رفتاری مورد نظر دولت را ندارد.» وی هشدار داد که تهران این اقدامات را جنگ اقتصادی علیه بقای حکومت تفسیر کرده و در نتیجه پاسخ آن «مقاومت است، نه سازش.» کریگ افزود: «تهران نمی تواند مانع اعمال تحریم ها توسط واشنگتن شود، اما می تواند این تحریم ها را برای همه پرهزینه کند.» مسعود پزشکیان نیز تأکید کرد که آمریکا «باید لحن و رویکرد خود را در برخورد با ایران اصلاح کند، زیرا اتکا به زور و قلدری فقط روند را پیچیده تر می کند.» این گزارش همچنین به پخش تهدیدهایی علیه فرزند ترامپ از رسانه های ایرانی اشاره می کند که با واکنش سرویس مخفی آمریکا مواجه شده است.

پایگاه خبری هیل گزارش داد که پاکستان و ایران از دستیابی به «پیشرفت قابل توجهی» در مسیر پایان دادن به جنگ خبر داده اند. محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان که همراه ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، به تهران سفر کرده بود، دیدار با مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران را «بسیار مثبت و سازنده» توصیف کرد و نوشت: «پیشرفت قابل توجهی حاصل شد و نشست با نتیجه ای بسیار مثبت به پایان رسید. ما امیدواریم این شتاب به پیشرفت بیشتر و صلح پایدار در منطقه کمک کند.»

این گزارش می افزاید که محور اصلی گفتگوها، جلوگیری از گسترش درگیری و بازگشایی تنگه هرمز بوده است؛ آبراهی که تحت کنترل ایران قرار دارد و بسته شدن آن قیمت جهانی انرژی را به شدت افزایش داده است. هم زمان، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، نیز با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، درباره یک «چارچوب مرحله ای» برای تنگه هرمز مذاکره کرد. وزارت خارجه عمان اعلام کرد که این چارچوب شامل «ایجاد یک کریدور موقت مشترک ناوبری از طریق تنگه هرمز و توافق برای اجرای پروژه مشترک پاکسازی مین های این آبراه» است و بر لزوم برگزاری گفتگوهای مشترک با کشورهای منطقه ای حاشیه خلیج فارس و احترام به حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تأکید دارد.

هیل یادآور می شود که ترامپ پیش تر عمان را به بمباران تهدید کرده بود. ایران نیز تأکید کرده است که تنگه هرمز تنها پس از لغو محاصره دریایی آمریکا، پرداخت غرامت جنگی، رفع تحریم ها و آزادسازی دارایی های بلوکه شده بازگشایی خواهد شد. در همین حال، وزارت خزانه داری آمریکا از عملیات اقتصادی ضدایرانی رونمایی کرده اما جزئیات اندکی ارائه داده است. بسنت در پاسخ به پرسشی درباره جزئیات طرح گفت: «ما به همه فرصت می دهیم رفتار بد را اصلاح کنند؛ چرا باید بخواهم نظام مالی جهانی را منفجر کنم؟» این تحولات دیپلماتیک در حالی رخ می دهد که ضرب الاجل توافق ژوئن هفته گذشته منقضی شده است.

پایگاه خبری اینترسپت در گزارشی فاش کرد که ارتش آمریکا از مجروح شدن 60 نظامی دیگر در جنگ ایران خبر داده و مجموع رسمی تلفات (کشته و مجروح) را به 776 تن رسانده است. بر اساس این گزارش، از 7 ژوئیه و پس از فروپاشی دومین آتش بس، 345 تن از این تلفات رخ داده است. نیک تورس، نویسنده این گزارش، به نقل از یک مقام دولتی آمریکا، افزایش 60 مجروح در هفته گذشته را «یک حقه حسابداری» خواند و پنتاگون را به کم جلوه دادن عمدی آمار برای هفته ها متهم کرد. این مقام گفت: «آنها می خواستند فشارها بر آنها پس از حملات واقعاً ویرانگر کاهش یابد. »

اینترسپت تصریح می کند که آمار رسمی پنتاگون طی ماه ها گزارش گیری، «به طرز فاحشی کمتر از واقعیت» بوده و ناشی از آنچه این مقام «پنهان کاری تلفات» خوانده، است. این رسانه آمریکایی می افزاید که ارتش در پی افزایش تلفات، قراردادهایی برای خدمات کفن و دفن از جمله حمل ونقل، سردخانه و خاکسپاری در پایگاه های رابینز و آویانو منعقد کرده است. هم زمان، ارتش آمریکا برای «پشتیبانی اداری تلفات» در فورت ناکس درخواست قرارداد داده است.

این گزارش با اشاره به حملات ایران به حدود 10 پایگاه آمریکایی از 9 ژوئیه، تأکید می کند که ارتش ایران با ترکیب پهپادهای تهاجمی و موشک های بالستیک پیشرفته، سامانه های پدافند هوایی آمریکا را «مغلوب» کرده است؛ علیرغم ادعاهای مکرر ترامپ و هگست مبنی بر نابودی کامل ارتش ایران. اینترسپت همچنین به ناهماهنگی های آماری اشاره می کند: شمار مجروحان «عملیات خشم حماسی» از 500 تن در 21 ژوئیه به 431 تن کاهش یافته و نام سرگرد سورفلی داویوس از فهرست کشته شدگان حذف شده است. همچنین بیش از 200 ملوان مجروح در آتش سوزی ناو جرالد فورد در آمار رسمی لحاظ نشده اند. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، تلفات ایران 37,181 تن شامل 3,375 شهید تخمین زده می شود.

رسانه های عربی

الجزیره در مقاله ای به بررسی آینده جنگ و رویارویی آمریکا و ایران پس از شش ماه درگیری پرداخته و معتقد است که با وجود تشدید فشارهای نظامی و اقتصادی، مسیر دیپلماسی همچنان باز است.

نویسنده سه سناریوی اصلی را برای آینده مطرح می کند. نخست، «توافق جامع» میان واشنگتن و تهران است؛ توافقی فراگیر که ممکن است از طریق مذاکره مستقیم با صاحبان واقعی قدرت و تصمیم گیران نظامی شکل بگیرد. نویسنده شواهدی از تغییر رویکرد آمریکا و تمایل این کشور به گفت وگو با بازیگران قدرتمند منطقه از حمله حماس، حزب الله و انصارالله ارائه می کند.

مقاله دو سناریوی دیگر نیز مطرح می کند: نخست، تلاش اسرائیل برای برهم زدن روند مذاکرات از مسیر لبنان و کشاندن حزب الله و ایران به جنگی تازه؛ و دوم، وقوع موجی از نارضایتی و اعتراضات داخلی در ایران به دلیل بحران اقتصادی، سقوط ارزش پول و تشدید تحریم ها. با این حال، نویسنده به دلیل انسجام ساختار سیاسی ایران و حمایت بخشی از جامعه از حکومت، احتمال سناریوی دوم را پایین تر می داند، هرچند حذف کامل آن را غیرعاقلانه می شمارد.

المیادین در مقاله به سناریوی احتمالی تشدید بحران در تنگه هرمز تا نوامبر 2026 می پردازد و آن را عاملی برای افزایش فشار سیاسی و اقتصادی بر آمریکا و متحدانش می داند. نویسنده معتقد است تهدید ایران برای توقف صادرات نفت، در صورت ادامه جنگ اقتصادی، می تواند تنگه هرمز را به ابزار فشار راهبردی تبدیل کند؛ زیرا حدود یک چهارم تجارت دریایی نفت جهان از این مسیر عبور می کند.

از نگاه مقاله، آمریکا نسبت به اروپا و آسیا توان بیشتری برای تحمل شوک انرژی دارد، اما افزایش قیمت نفت همچنان می تواند بر تورم و انتخابات میان دوره ای آمریکا اثر بگذارد. جایگزین هایی مانند خطوط لوله، افزایش تولید آمریکا و کانادا و ذخایر استراتژیک، قادر به جبران کامل اختلال هرمز نیستند.

مقاله همچنین تأکید می کند چین می تواند از این بحران، از طریق تایوان، خرید نفت ایران، یوان و صادرات مواد معدنی کمیاب برای افزایش فشار بر واشنگتن استفاده کند. در نهایت، «معادله نوامبر» بیش از آنکه به معنای آغاز جنگی جدید باشد، می تواند آزمونی برای توان آمریکا در مدیریت هم زمان چند بحران باشد.

رأی الیوم در مقاله ای با بررسی روابط ترکیه و اسرائیل، احتمال تشدید تنش میان دو طرف را بسیار جدی می داند و معتقد است بازگشت به روابط نزدیک گذشته، دست کم در ده سال آینده، بعید است. از نگاه نویسنده، این اختلاف تنها به خصومت شخصی اردوغان و نتانیاهو محدود نمی شود؛ بلکه بخش مهمی از نخبگان سیاسی، امنیتی و نظامی رژیم صهیونیستی نیز ترکیه را یک رقیب راهبردی و تهدیدی فزاینده می دانند.

نقطه اوج این بحران، حمله اسرائیل به فرودگاه ابوالظهور در شمال سوریه عنوان شده که به باور نویسنده، هشداری مستقیم به آنکارا درباره احتمال برخورد نظامی در خاک سوریه است. با این حال، اسرائیل نمی تواند ترکیه را مانند ایران یک دشمن مستقیم تلقی کند؛ زیرا ترکیه عضو ناتو و متحد مهم آمریکا است و در پرونده سوریه و مسائل منطقه ای نقش مهمی دارد.

این مقاله در پایان همچنین تأکید می کند که وابستگی های انرژی و نقش ترکیه به عنوان مسیر انتقال نفت و گاز قفقاز به اسرائیل و اروپا، مانعی برای قطع کامل روابط است. بنابراین، احتمالاً «رشته ای باریک» از منافع مشترک همچنان باقی خواهد ماند